Được biết, thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 10 đã thu hẹp đáng kể một cách bất ngờ, đạt mức thấp nhất kể từ năm 2009, nguyên nhân chính là do nhập khẩu sụt giảm mạnh, đặc biệt ở nhóm dược phẩm.

Số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm thứ Năm cho thấy, thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ trong tháng 10 đã giảm mạnh 39% so với tháng trước, xuống còn 29,4 tỷ USD. Con số này thấp hơn dự báo của tất cả các nhà kinh tế trong các cuộc khảo sát thị trường. Báo cáo bị trì hoãn hơn một tháng do chính phủ liên bang trước đó đóng cửa.

Tổng kim ngạch nhập khẩu tháng 10 giảm 3,2%, phản ánh mức sụt giảm trong nhập khẩu dược phẩm và vàng phi tiền tệ. Trong đó, giá trị nhập khẩu chế phẩm dược phẩm giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7/2022. Đồng thời, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Mỹ tăng 2,6%. Các số liệu trên chưa được điều chỉnh theo lạm phát.

Đằng sau sự sụt giảm mạnh của nhập khẩu là hiệu ứng "né thuế" rõ rệt. Vào tháng 9, nhiều công ty đã dự trữ hàng trước do dự đoán Tổng thống Trump sẽ áp thuế 100% đối với dược phẩm nhập khẩu từ ngày 1/10, mặc dù mức thuế này cuối cùng bị hoãn lại. Nhiều doanh nghiệp đã tránh được mức thuế này bằng cách đạt thỏa thuận với chính phủ, cam kết giảm giá thuốc.

Năm nay, do tác động từ việc thực thi chính sách thuế quan của Mỹ, dữ liệu thương mại biến động mạnh theo tháng. Đặc biệt trong vài tháng gần đây, để đối phó với các tuyên bố thuế quan không ổn định của Trump, kim ngạch thương mại vàng phi tiền tệ và chế phẩm dược phẩm đã tăng vọt rồi sau đó lao dốc mạnh.

Ngoài vàng, nhập khẩu các mặt hàng cung ứng và vật liệu công nghiệp khác như dầu mỏ và kim loại cũng giảm. Tuy nhiên, nhập khẩu máy tính và linh kiện máy tính có tăng. Nhà kinh tế Bradley Saunders phụ trách khu vực Bắc Mỹ tại Capital Economics chỉ ra trong một báo cáo rằng điều này "cho thấy các lĩnh vực khác của nền kinh tế thực sự xuất hiện những dấu hiệu mạnh mẽ giữa làn sóng đầu tư xây dựng trí tuệ nhân tạo."

Dữ liệu riêng của chính phủ cho thấy, tốc độ tăng năng suất lao động của Mỹ trong quý III đã tăng nhanh đến mức cao nhất trong hai năm. Đà tăng trưởng này dự kiến sẽ còn được củng cố thêm khi các doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.

Biến động mạnh trong thương mại cũng ảnh hưởng đến cách tính toán hoạt động kinh tế của chính phủ - Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Sau khi báo cáo thương mại mới nhất được công bố, mô hình GDPNow của Cục Dự trữ Liên bang Atlanta dự báo rằng xuất khẩu ròng sẽ đóng góp gần 2 điểm phần trăm vào tăng trưởng kinh tế quý IV. Ước tính tăng trưởng GDP quý này hiện đã được điều chỉnh tăng lên 5,4%.

Cần lưu ý rằng, giao dịch vàng không được tính vào tính toán GDP của chính phủ trừ khi được sử dụng cho mục đích công nghiệp như chế tạo trang sức. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát (điều chỉnh này ảnh hưởng đến cách đo lường GDP thực tế), thâm hụt thương mại hàng hóa trong tháng 10 đã thu hẹp xuống 63 tỷ USD, mức nhỏ nhất kể từ tháng 2/2020.

Nhà kinh tế Troy Dury nhận xét: "Các thành phần biến động đã thêm nhiều 'nhiễu' vào báo cáo tháng 10, đặc biệt là dữ liệu cán cân thương mại tổng thể. Nếu loại bỏ yếu tố nhiễu, báo cáo cho thấy thương mại có khả năng đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ vào đầu quý IV, bất chấp việc chính phủ đóng cửa."

Xét từ góc độ thương mại khu vực, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Ireland đã thu hẹp mạnh. Bị thu hút bởi môi trường thuế ưu đãi của Ireland, một số công ty dược phẩm lớn của Mỹ, bao gồm Eli Lilly và Pfizer, đã chuyển phần lớn hoạt động sản xuất sang quốc gia này.

Trong khi đó, thâm hụt thương mại của Mỹ với Mexico và Trung Quốc mở rộng, còn thâm hụt với Canada thu hẹp lại. Thâm hụt với vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) cũng tăng lên, điều này có thể phản ánh sự gia tăng nhập khẩu máy tính và linh kiện.

Dữ liệu do Cơ quan Thống kê Canada công bố hôm thứ Năm cho thấy cán cân thương mại hàng hóa của Canada một lần nữa chuyển sang thâm hụt do sự bùng nổ nhập khẩu máy tính và điện tử vượt xa mức tăng mạnh của xuất khẩu vàng sang các quốc gia không phải Mỹ. Báo cáo cũng cho thấy, tỷ trọng xuất khẩu của Canada sang Mỹ giảm xuống 67,3%. Ngoại trừ thời kỳ đại dịch, đây là mức thấp nhất kể từ khi có dữ liệu từ năm 1997.